Archiwa tagu: pisanie prac

Organizacja rachunkowości w firmie

Rachunkowość – system informacji ekonomicznej, którego głównym celem jest tworzenie i przekazywanie użytkownikom (odbiorcom) informacji o stanach i zdarzeniach gospodarczych.

Zasadnicze atrybuty wyróżniające rachunkowość spośród innych systemów organizacji:

  • Jednostkowy charakter oznacza prowadzenie jej dla wyodrębnionych jednostek gospodarczych
  • Zastosowanie wartościowego miernika dla wyrażenia stanów i zdarzeń gospodarczych
  • Wykorzystanie metody bilansowej jako nadrzędnej metody rachunkowości
  • Posługiwanie się specyficznym narzędziem ewidencyjnym o nazwie „konto”
  • Funkcjonowanie kont w sposób zdeterminowany stopniem ich ogólności (zasada podwójnego zapisu w przypadku kont syntetycznych oraz zasada zapisu powtarzanego w przypadku kont analitycznych)
  • Prowadzenie ewidencji w sposób ciągły, z podziałem na okresy sprawozdawcze i lata obrotowe
  • Weryfikacja zgodności zapisów rachunkowych z rzeczywistością za pomocą inwentaryzacji.

Wymienione atrybuty sprawiają, iż informacje pochodzące z rachunkowości charakteryzują się wiarygodnością i rzetelnością.

Mają one moc dowodową, dzięki czemu mogą stanowić podstawy do realnej oceny stanu majątkowego, sytuacji finansowej i wyniku finansowego jednostki gospodarczej.

Informacje dostarczane przez rachunkowość powstają w rezultacie procesu informacyjnego.

Sprawne opracowanie informacji dostarczonych przez rachunkowość wymaga właściwej organizacji procesu informacyjnego i całego systemu rachunkowości.

Organizacja – sposób w jaki coś jest urządzane, zorganizowane, sposób w jaki coś działa, funkcjonuje.

Organizować – nadawać czemuś reguły, zasady, wprowadzać pewien porządek.

Organizacja rachunkowości – zespół sposobów umożliwiających uporządkowane powiązanie różnych czynności i urządzeń niezbędnych do realizacji procesu informacyjnego w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rachunkowości w jednostce gospodarczej z uwzględnieniem jej specyficznych cech, możliwości technicznych, kadrowych oraz przy racjonalnym zaangażowaniu środków i nakładów pracy.

Zakres organizacji w rachunkowości:

  • Organizacja procesu informacyjnego w systemie rachunkowości
  • Organizacja działu rachunkowości

Na organizację procesu informacji składa się organizacja następujących elementów:

  • Dokumentacji księgowej (rodzaje dokumentów, wystawianie, obieg, kontrola, przechowywanie)
  • Ewidencji księgowej (plan kont, forma, technika księgowa)
  • Inwentaryzacji i kontroli wewnętrznej
  • Sprawozdawczości (rodzaje, zasady sporządzania, badanie, zatwierdzanie)

Do zakresu organizacji działu rachunkowości można zaliczyć:

  • Lokalizację działu rachunkowości w strukturze jednostki gospodarczej
  • Wewnętrzną strukturę działu rachunkowości
  • Podział pracy w dziale rachunkowości
  • Wyposażenie techniczne tego działu
  • Dobór i przygotowanie personelu.

Między poszczególnymi obszarami i elementami organizacji rachunkowości istnieją z jednej strony powiązania, a z drugiej strony określone uwarunkowania, np. wybór wyposażenia technicznego działu rachunkowości ma wpływ na organizację pracy w tym dziale i wymagania względem personelu, a także na rozwiązania dotyczące dokumentacji, ewidencji księgowej, inwentaryzacji, sprawozdawczości. Jednocześnie dotychczasowy model ewidencji w jednostce gospodarczej, jej struktura organizacyjna, kwalifikacje personelu mogą wpływać na wybór określonych rozwiązań technicznych.

Podstawowe zadania organizacji rachunkowości – powiązanie poszczególnych elementów, aby system rachunkowości sprawnie funkcjonował, tj. gwarantował właściwe spełnianie przez rachunkowość jej podstawowych funkcji, czyli funkcji informacyjnej oraz powiązanie z nią funkcji szczegółowych, tzn. funkcji ewidencji, funkcji kontrolnej, sprawozdawczej, statystycznej, dowodowej, optymalizacyjnej, motywacyjnej, planistycznej i analitycznej.

Organizacja rachunkowości powinna sprzyjać racjonalnemu wykorzystywaniu posiadanych sił i środków do uzyskania wiarygodnych i terminowych informacji w pożądanych przekrojach informacyjnych, zarówno w zakresie rachunkowości finansowej, jak i zarządczej.

Źródła informacji na potrzeby analizy finansowej

Celem analizy finansowej jest przygotowanie i przetworzenie informacji o działalności, wynikach i sytuacji ekonomiczno-finansowej przedsiębiorstwa, stanowiących podstawę podejmowania decyzji gospodarczych. Informacje te umożliwiają poznanie i ocenę faktów i zjawisk gospodarczych, opracowanie sposobów usprawnienia działalności przedsiębiorstwa oraz określenie skutków ekonomiczno-finansowych proponowanych decyzji. W warunkach gospodarki rynkowej niemożliwe jest podejmowanie decyzji dotyczących celów przedsiębiorstwa, sterowanie nim, elastyczne dostosowywanie ich do zmieniających się warunków zewnętrznych i wewnętrznych oraz kierowanie procesem realizacji tych celów, bez informacji decyzyjnych. Zakres analizy polegający na merytorycznym i informacyjnym wspomaganiu procesów przygotowania decyzji finansowych, obciąża ją odpowiedzialnością za faktyczną jakość tych decyzji. Materiały niekompletne, niestarannie przygotowane mogą być przyczyną błędnych ustaleń wniosków, następnie niewłaściwych decyzji.

O wynikach analizy finansowej decydują materiały źródłowe służące badaniu zjawisk gospodarczych. Materiały źródłowe dzieli się na dwie grupy :

–          materiały wewnętrzne, zawierające dane o przedsiębiorstwie,

–          materiały zewnętrzne, informujące o otoczeniu przedsiębiorstwa.

Dane o przedsiębiorstwie pod względem ich charakteru można podzielić na ewidencyjne i pozaewidencyjne.

Materiały ewidencyjne mają znaczenie podstawowe i wynikają z prowadzonej w danym przedsiębiorstwie ewidencji, zatem źródłem informacji liczbowych są: księgowość, kalkulacja i ewidencja, sprawozdawczość finansowa i rzeczowa. Informacjami pozaewidencyjnymi wykorzystywanymi w analizie finansowej są protokoły z różnych zebrań w przedsiębiorstwie, sprawozdania i protokoły z posiedzeń zarządu i rady nadzorczej, protokoły pokontrolne informacje z banku finansującego dane przedsiębiorstwo. Podstawowym źródłem informacji wykorzystywanych w analizach ekonomicznych są bilanse, rachunki wyników i rachunki przepływów pieniężnych.

Wspomniane wyżej dokumenty stanowią podstawę do statycznej i dynamicznej oceny stanu i wyników finansowych przedsiębiorstwa. Na ich podstawie sporządzany jest rachunek przepływów środków pieniężnych. Daje on obraz przepływu środków pieniężnych w przedsiębiorstwie oraz orientację o kierunkach ich zagospodarowania. Sprawozdania przedstawione powyżej analizowane są nie tylko za dany rok obrachunkowy, ale również większy okres działalności przedsiębiorstwa. Ułatwia to ocenę sytuacji majątkowej i finansowej partnerów gospodarczych współpracujących z przedsiębiorstwem. Dodatkowym źródłem informacji wykorzystywanych w analizach są raporty.  Obowiązek publikowania swoich wyników ekonomiczno-finansowych mają[1]:

–          spółki akcyjne,

–          spółki z o.o., w których Skarb Państwa posiada więcej niż połowę udziałów,

–          spółki z o.o., komandytowe i cywilne oraz jawne, które w roku poprzedzającym rok sprawozdawczy zatrudniały średnio ponad 50 osób albo osiągnęły sumę bilansową ponad 1 mln Euro lub przychody netto ze sprzedaży produktów towarów i usług oraz przychody z operacji finansowych ponad 2 mln  Euro.

Poszukiwaniem i zbieraniem informacji gospodarczych zajmują się wyspecjalizowane firmy[2]. Firmy te zbierają informacje legalne, lecz trudnią się zbieraniem informacji nielegalnych, uznawanych przez ich posiadacza za poufne lub tajne. Standardowa informacja o firmie gromadzona przez wywiadownię gospodarczą zawiera dane o:

–          formie prawnej przedsiębiorstwa,

–          dacie jego powstania,

–          wpisie w rejestrze handlowym,

–          kapitale założycielskim i udziałowcach, zarządzie,

–          rodzaju działalności,

–          zatrudnieniu i posiadanym majątku,

–          wielkości obrotu.

Informacje mogą zawierać również dane na temat stanu ekonomiczno-finansowego firmy, banku kredytującego ją, wywiązywania się z płatności oraz zdolności kredytowej. Informacje o firmach zbierane są z wszelkich możliwych źródeł.   Poniżej przedstawiono układ rachunku zysków i strat przedsiębiorstwa, które obowiązuje jednostkę poddaną analizie w części empirycznej pracy.



[1] Ustawa z 19 października 1991roku o badaniu i ogłaszaniu sprawozdań finansowych oraz o biegłych rewidentach ich samorządzie ( Dz. U. z 1991r.,nr 111, poz. 480).

[2] Dostarczaniem informacji o partnerach gospodarczych zajmują się wywiadownie gospodarcze, określane też bankami informacji. W  Polsce otwierają swoje oddziały  światowe  wywiadownie gospodarcze. Na obsługę firm w zakresie informacji nastawiła się Krajowa Izba Gospodarcza, będąca instytucją użyteczności publicznej. Oprócz informacji samodzielnie zbieranych, udostępnia ona również informacje ze światowych wywiadowi takich jak: Dun and Bradstreet Europe, Creditreform, Kreditschutzverband, Ettisch – Enchelmeier Gmbh, itp.